Romer Butuyan 
PARA sa lider ng 11-man House prosecution team, sapat nang mapatunayan ang isa sa apat na Articles of Impeachment para tuluyang malaglag sa pwesto si Vice President Sara Duterte.
Gayunpaman, nilinaw ni House lead prosecutor Gerville Luistro na higit pa sa pagpapatalsik ang inaasahang ng lupon ng tagausig — ang “perpetual disqualification to hold any public office.”
“Actually, the voting must happen per article, but the way I see it tatapusin muna ang presentation ng apat na articles and then the Senator judges will be asked to vote individually,” wika ni Luistro.
“For example, the first article is confidential funds, on the first article tatawagin sila isa-isa to vote, on the second article, tapos conviction, just one article, ma-convict lang, that should be enough,” dugtong niya.
Ayon pa kay Luistro, “kapag naka-16 votes in one article, that should be enough to convict the impeachable official and to impose upon her the penalty of perpetual disqualification.”
Bago pa man isinumite sa Senado, 257 kongresista ang sumang-ayon sa Articles of Impeachment laban sa bise president.
Kabilang sa nilalaman ng impeachment case ay ang mga alegasyon patungkol sa disbursement ng confidential funds, bribery, unexplained wealth at threats.
Pag-amin ni Luistro, may magkakaibang posisyon hinggil sa paggagawad ng perpetual disqualification, na ang pananaw ng iba ay dapat hiwalay na pagbotohan ng mga senador na tumatayong impeachment judges.
“Although I understand during the time of SP Tito Sen, naririnig ko siya during interviews, ang sinasabi niya, parang divided yung school of thought about the perpetual disqualification that there should be a separate voting for perpetual disqualification but for me, there should be one voting only kasi kaya ka magpe-perpetual disqualification kasi kinonvict mo na,” punto ng Batangas lady solon.
“And that is why, that explains the use of the word and, removal and perpetual disqualification from holding public office. So, for me, it’s one voting only and it already carries the removal as well as perpetual disqualification,” giit pa niya.
Samantala, nanindigan si House prosecution panel spokesman at Lanao del Sur Rep. Zia Alonto Adiong na dapat gamitin ni Duterte ang pagkakataon o ipabatid sa sambayanan ang kanyang tugon sa mga alegasyon sa pamamagitan ng pagharap sa Senate impeachment court.
Ani Adiong, na yumatayong chairman ng House Committee on Suffrage and Electoral Reforms, ang impeachment proceedings ay hindi isang political division, sa halip ay proseso na itinakda mismo ng Saligang Batas para sa accountability mechanisms ng impeachable officials.
“Unang-una, pinag-uusapan natin dito ay yung Constitution. Though the vice president ang nililitis, ang lumilitis po talaga sa kanya ay ang Constitution. Dahil ang nakataya po dito ang accountability mechanism ng Constitution na sinasabi naman po ng ating batas, Saligang Batas, na wala pong nangunguna sa batas ng bayan,” anang Mindanaoan lawmaker.
Giit ni Adiong, karapatan din ng taumbayan na malaman kung ang mga ibinatong reklamo sa bise presidente ay sapat para mapatalsik sa pwesto at hindi na muling matalaga sa anumang posisyon sa gobyerno.
“Narapat po, dahil ang Constitution ang nakataya dito, nararapat lamang po ng ating buong taong bayan ay makita nila yung soundness ng allegations at yung mga evidence na may ipipresenta na talagang ang vice president ay kailangan litisin dahil may violations sa Constitution,” ayon pa sa ranking House official.
Ibinigay na halimbawa ni Adiong ang isiniwalat mismo ng government financial institution na Anti-Money Laundering Council (AMLC) na nagsasabing mayroong kabuuang P6.77 billion na ‘flagged’ transactions’ sa bank accounts ng Duterte at asawang Mans Carpio mula 2006 hanggang 2025.
Gayundin ang nasilip ng Office of the Ombudsman na pagdedeklara ng bise-presidente ng P88.4 million net worth sa isinumiteng 2024 Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN) sa kabila ng pag-uulat nito ng “no cash on hand o bank deposits.”
“Yung non-disclosure ng kanyang SALN, yung mga confirmation ng AMLA na there were deposits made na hindi nag-appear doon sa SALN niya. Yung confirmation po ng ICFAO saying that the confidential funds have been utilized outside of the joint memorandum at yung pang sinasabi po ng ICFAO to restitute the P73M right away, and for other portion of the confidential funds in the 1st, 2nd and 3rd quarter of 2024 that was flagged by the COA as disallowed—meaning hindi tama yung pag-gasta,” pagbabalik-tanaw ng mambabatas.
“These are all things that the public should know because nararapat po, because we are a public servant. Nararapat po ang accountability at yung responsibility natin to explain it to the people kasi sa kanila po talaga nanggagaling ang legitimacy ng ating opisina.”
