.. 
PARA maibsan ang epekto ng record-breaking oil price hike, mabilis na inaprubahan ng House Committee on Ways and Means ang substitute bill na nagbibigay ng kapangyarihan kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. pansamantalang tanggalin o bawasan ang ipinapataw na excise tax sa mga produktong petrolyo.
Sa mosyon ng katigan pag-consolidate ang nasa 15 house bills at dalawang joint resolutions, kabilang ang House Bill 8292 na inihain nina House Speaker Faustino Dy III at Majority Leader Sandro Marcos, idineklara ni House panel chair at Marikina City Rep. Miro Quimbo ang pag-apruba sa substitute bill.
Alinsunod sa pinagtibay na panukala, maaaring gamitin ng Pangulo ang “special power” batay sa kondisyon at rekomendasyon ng Development Budget Coordination Committee (DBCC), at koordinasyon sa Energy Secretary.
“The suspension may be applied to specific petroleum products and may be implemented either as a full suspension or partial reduction of the applicable excise tax rates under this section, as may be warranted by prevailing conditions,” saad sa proposed measure.
“Any suspension or reduction shall be “effective for a period not exceeding six months, unless otherwise extended or terminated earlier by Congress through a joint resolution. Congress may extend the suspension as long as the aggregate period does not exceed one year.”
“The President can only mandate the suspension if there is a specific recommendation, not just by one, not just by two, not just by three, but by six Cabinet members all joined together declaring that there is a need to suspend,” paliwanag ni Quimbo.
Kapansin-pansin naman ang bisa ng special power — hanggang Disyembre 31, 2028, lampas sa takdang termino ni Marcos.
Sa suspensyon ng oil excise tax, inaasahan mababawasan ng P10 ang presyo kada litro ng gasolina, P6 sa krudo at P3 sa LPG.
Una nang nilinaw ng Department of Energy na hindi agad na mararamdaman ang pagbaba ng presyo sa mga produktong petrolyo. Paliwanag ng ahensya, saklaw ng suspensyon ang mga produktong petrolyo na papasok pa lamang sa bansa — at hindi sa mga kasalukuyang imbentaryo o nakaimbak sa depot ng mga kumpanya ng langis.
Samantala, ikinalugod ni former House Speaker at Leyte Rep. Ferdinand Martin G. Romualdez ang mabilis pag-apruba ng House Committee on Ways and Means sa substitute bill na nagbibigay ng kapangyarihan sa Pangulo.
“An excise tax suspension or reduction will be a big relief to our people at this time of soaring fuel prices. A suspension would mean a retail price reduction of P6 to P10 per liter,” pahayag ni Romualdez.
Kabilang ang HB 5779 na inihain ng dating lider ng Kamara sa 15 bills at dalawang joint resolutions na tinalakay at pinagsama-sama bilang isang substitute bill.
Gayunpaman, hindi suspensyon kundi permanenteng pagbasura sa pagpapataw ng excise tax sa lahat ng produktong petrolyo ang target ng panukala ni Romualdez.
“That would have been the ideal measure, but I also understand the need for the government to continue relying on billions in excise tax collections for vital social services,” sambit ng Leyte lawmaker.
Panawagan ng dating lider ng Kamara sa mga kumpanya ng langis — maging tapat sa pagdedeklara ng inventory o stocks para sa mas tamang pag-aalis ng excise tax sa mga produktong ibebenta sa mas murang halaga.
“They should declare what stocks they have that they would sell with excise taxes and what supply is coming which they would sell without these levies. For the good and guidance of our people.”
Para kay Ako Bicol partylist Rep. Jan Chan, sinabi niyang lubos nilang tinatanggap ang naging aksyon ng House Ways and Means Committee sa panukalang magbibigay ng emergency authority sa Pangulo para pansamantalang isuspinde ang fuel excise tax kung kinakailangan.
“Sa gitna ng oil price volatility sa world market, mahalagang may mabilis na paraan ang gobyerno para maibsan ang dagdag na pasanin ng mga motorista at ordinaryong Pilipino,” ani Chan.
Itinuring naman ni House Committee on Public Accounts Chairman at Bicol Saro PL Rep. Terry Ridon na ang pagtugon na ito ng liderato ng Kamara ay isang “timely and decisive response” sa mabilis na pagbabago sa global oil markets.
“With tensions in key petroleum-producing regions threatening to disrupt global supply and push fuel prices higher, the Philippine government must have the necessary tools to respond quickly and decisively to protect Filipino consumers,” ayon pa kay Ridon.
“This measure demonstrates the legislature’s clear commitment to the public good. It ensures that the government can immediately intervene when global crises threaten to drive up fuel prices and worsen the economic burden on ordinary Filipinos,” dugtong niya. (ROMER R. BUTUYAN)
