Romer Butuyan 
SA layuning isulong ang agarang tugon sa tuwing may krisis, inaprubahan ng Kamara sa ikalawang pagbasa sa plenaryo ang panukalang “Komprehensibong Alalay sa Livelihood, Inflation, Negosyo at Goods Assistance” Program na mas kilala sa tawag na KALINGA Act.
Target ng House Bill 9305 na akda ni House Majority Leader Sandro Marcos (Ilocos Norte) susugan ang HB 8834 na unang kinatigan sa Committee Report 313 ng Ad Hoc Committee on Legislative Energy Action and Development (LEAD) na nilikha ni Speaker Faustino Dy III (na tumayong co-author) para maglatag ng mga solusyon sa nararanasan global oil crisis at petroleum products price shocks.
Bukod kay Dy, kasama rin sa mga nagsusulong ng naturang panukala sina House Committee on Agriculture and Food chairman Wilfrido Mark Enverga (Quezon 1st District), Deputy Speakers Kristine Singson-Meehan, Janette Garin, Jefferson Khonghun, Yevgeny Vincente Emano, Maria Rachel Arenas at David “JayJay” Suarez, House Appropriations Committee chairperson Mikaela Angela Suansing, House Committee on Foreign Affairs vice chairperson at Rizal 1st. District Rep. Rebecca Maria Alcantara Ynares, at House Ways and Means Committee chairman Atty. Miro Quimbo.
Paliwanag ni Marcos, sa ilalim ng KALINGA Program, magkakaroon ng response mechanism ang pamahalaan sa tuwing may “extraordinary fuel price volatility, energy supply risks” o katulad na external shocks sa bansa.
“The bill gives the government a clearer playbook for situations and circumstances when ordinary Filipinos are hit by sudden spikes in fuel prices and the cost of basic,” ani Marcos.
“The Kalinga Act is about preparedness, pero preparedness with compassion. Under the leadership of President Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos Jr. and Speaker Bojie Dy, we want government to be ready with direct, targeted and time-bound help when fuel prices begin to hurt families, workers, farmers, fisherfolk, drivers, riders and small businesses,” dagdag ng House majority leader.
Nakasaad sa HB 9305 na maaaring magdeklara ang Punong Ehekutibo ng state of national emergency, batay na rin sa rekomendasyon ng bubuuing KALINGA National Response Council, kapag lumampas sa $80 per barrel sa loob ng 30 days ang Dubai crude oil price, o kaya’y ang domestic fuel prices rise ay tumaas ng 30 percent simula 30 araw, gayundin kung ang national fuel inventory ay bumaba sa 30 araw na kinakailangan ang suplay.
Matapos na ideklara ang national energy emergency,.ang Pangulong ay bibigyan ng limited at time-bound emergency powers para maipatupad ang tinatawag na KALINGA interventions, kabilang dito ang release, realignment o augmentation ng available funds para sa emergency relief measures, subalit dapat ay alinsunod ito sa constitutional, budgetary, procurement at audit rules.
Papayagan din ang pagsasagawa ng gobyerno ng emergency procurement para sa fuel, energy, transport, logistics, food security, social protection at iba pang kinakailangang programa requirements, batay na rin sa transparency requirements at post-audit ng Commission on Audit (CoA).
Ani Marcos, ang KALINGA program ay naglalayong maiwasan ang mabagal, kalat-kalat at pabigla-biglang aksyon ng pamahalaan kapag nagkaroon ng price shocks kung saan apektado ang badyet ng bawat pamilyang Pilipino at maging ang operasyon ng mga negosyo.
“Kapag tumataas ang presyo ng langis, hindi lang gasoline stations ang apektado. This bill recognizes the chain reaction on food prices, pamasahe, electricity, livelihood, small businesses and the daily cost of living, and it gives the government the tools to respond before the burden reaches the Filipino family,” ayon pa sa Ilocos Norte lawmaker.
